Pagina met informatie over een bepaalde publicatie over de Nederlandse schilder Jan Mankes

Auteur  
Jaar 1927
Titel Biografie Jan Mankes

JAN MANKES, een der drie kinderen van Beint Mankes en van Jentje Hartsuicker, werd 15 Augustus 1889 te Meppel geboren als jongste kind. Na de lagere school en na een franschen avondcursus, ging hij op zijn 13de jaar naar de H.B.S. Behalve in het teekenen, was hij daar een abstract leerling. Hij bleef zitten in de eerste klas; werd afgenomen van de H. B. S.; en was een paar weken in de leer bij een schildersbaas. Zijn vader gaat dan naar Delft, Jan gaat meê; hij komt weêr bij een schildersbaas, die hem 's avonds les in het teekenen gaf. Hij teekende ook thuis. Hij wordt leerling op zijn 15de jaar bij Schouten, den glazenier. Hij kreeg dan in zijn vrijen tijd les van Veldhuys, den glasbrander. Hij ontwikkelt zich daar, vindt vrienden, gaat naar den Haag, naar 't Mauritshuis (Vermeer, Fabritius e.a. bewondert hij) volgt een avondcursus op de Haagsche Akademie. Hij geniet van de tentoonstelling van de etsen van Derksen van Angeren; 18 jaar oud gaat hij naar hem toe, en van Angeren raadt hem van „de fabriek" te gaan.
Mankes schildert een half jaar; met een 10 tal schilderijen gaat hij naar den Haag, naar Becht, Schregel e.a.; hij verkoopt alles. Een later reis bracht hetzelfde succes. In 1909 trekt hij met zijn gepensionneerden vader naar Knijpe, in Friesland, bij het Oranjewoud. De vader zou gaan boeren; Jan vond een kamer in 't huis, die zijn atelier werd (met witte muren); waar altijd vogels waren! 't Landschap schilderde hij naar studies, buiten gemaakt.
Hij bezoekt van uit Friesland van Hoytema, Verster, van Konijnenburg. In October 1909 maakte hij kennis met Schüller, den kunsthandelaar, die tot 1915 (Schüller stierf toen) zoo wat alles kocht wat Mankes maakte. Hij maakt tevens kennis met Pauwels, den sigarenhandelaar, die altijd zorgde voor wat Mankes schilderen wou, en schilderen kon. Mankes werkte langzaam, en was goedkoop met zijn werk. In 1910 gaat hij aan 't etsen; in 1911 lithographeert hij. October 1911 gaat hij naar den Haag (hij had in het najaar zijn geitenstudies begonnen) en woont daar den winter op een kamer. Eind Januari 1912 weer naar Knijpe. Hij leert den schilder Huidekoper kennen, die in Sloten woonde, maar in Mei naar Volendam trok. Hij schildert bloemenstillevens, en kraaien. Hij trekt naar Holland, Amsterdam, is 25 Juni zeker weer te Knijpe. Schüller exposeert zijn werk in den Larenschen Kunsthandel te Amsterdam in den winter van '12. Mankes gaat zelf kijken; het is een succes. Hij krijgt zijn etspers (Dec. '12); de mangel wordt afgeschaft. (Zulke feiten tellen in een leven van een schilder, is het niet, van Angeren?)
In '13 wordt zijn werk geweigerd voor een tentoonstelling te Arnhem! Hij exposeert te Munchen. Hij teekent, studeerend, veel met de pen. Dit jaar (juni) leert hij zijn vrouw kennen. Neiging tot houtsnijden. Hij verkoopt aan, een Amerikaan. Hij gaat naar den Haag (van Gogh tentoonstelling), naar Leiden, ziet Hokusai. October is hij weer in Knijpe. Hij begint zijn houtsneden. Hij leest 't Nieuwe Testament, Gezelle. Boutens . . . . 1914: hij schildert meer realistisch -- hij schildert in September de witte geit met het blauwe meer; in October zijn aanstaande vrouw en een dorpsjongetje. Hij schildert veel figuur. In 1915 een verzameling van Mankes op een tentoonstelling in Pulchri Studio. Strakker bouw; feller kleur. Hij wordt lid van de Graphische Vereeniging. Hij verkoopt zijn teekeningen aan de Bois. Hij leest onophoudelijk Vincent's brieven.
In 1915 trouwt hij (30 Sept.); zij gaan omdat Mankes het strand, de zee wil schilderen, aan den rand van den Haag wonen. Hij hoest erg. Ze verhuizen, na een ziekbed van twee maanden, naar Eerbeek, 1916 dus, in begin September. Hij graveert (het meisje). Wisseling weigert een contract. 1917 (januari) in Pulchri Studio verkoopt hij ±30 afdrukken (tentoonstelling Graphische Vereeniging); 't zelfde was 't geval, succes, bij de Bols in Haarlem. Hij schildert naar visschen, naar paarden. Hij bezocht ook Texel. Hij stelt in Veere ten toon. 1918, zijn zoon geboren. In April wordt Mankes ziek, betert wat; eind October kreeg hij de griep; hij kwam nog wel eens even op; eind November werd hij voor goed bedlegerig. (*) Hij sterft 23 April 1920 te Eerbeek.
Maart 1923. Eere tentoonstelling bij van Es te Utrecht.
(*) In den zomer van 1919 hield van Es een tentoonstelling en verkocht aan het Gemeente Museum den Haag.